Kolce, kolczyki, koluszki…

Na zawodach lekkoatletycznych łatwo zauważyć charakterystyczne klubowe kolory na strojach startowych zawodników. W końcu liczy się prezentacja i duma z przynależności do tego konkretnego klubu. Natomiast w czasach starożytnych, podczas igrzysk, stroje startowe nie miały większego znaczenia, a wręcz przeciwnie- twierdzono, iż ograniczały ruchy wysportowanym uczestnikom.

Ważnym elementem ubioru sportowca są również buty/kolce. Dziś nie wyobrażamy sobie treningu bez odpowiedniego obuwia, przebieżek po szorstkim tartanie lub rzutu młotem na boso. A jednak są zawodnicy, którzy rezygnowali z tego komfortu. Przykładem jest tu Abebe Bikila, Etiopczyk, który, biegnąc boso, wygrał maraton na Igrzyskach Olimpijskich w Rzymie w 1960 roku, ustanawiając nowy rekord świata czasem 2 godziny 15 minut!

Dlaczego więc kolce? Aby osiągać coraz lepsze wyniki trzeba wkładać w treningi całe swoje serce. Chociaż ciężka praca i talent to klucz do sukcesu, ważną rolę odgrywają również odpowiednie buty, które pozwolą zwiększyć przyczepność i poprawią dynamikę ruchów. Dlatego też ważnym elementem dla każdego lekkoatlety są dobrze  dobrane, w zależności od wykonywanej konkurencji, kolce.

Więc jakie kolce/buty wybrać?

  • Sprinterskie (Sprint)– przeznaczone są do biegów od 100 do 400 metrów, zarówno płaskich, jak i płotkowych; tego rodzaju kolce są lekkie i odpowiednio wyprofilowane, by zawodnik mógł podczas biegu utrzymać się wysoko na śródstopiu (6-10 wkrętów)
  • Do biegów średnich (MD)– odpowiednie na dystans powyżej 400 metrów, ale nie więcej niż 2 000 metrów; są one lżejsze od butów sprinterskich, poza tym powinny zawierać miękką podeszwę zawierająca dodatkową warstwę, co warunkuje lepszą amortyzację i zapobiega odbiciu pięty (6-10 wkrętów)
  • Do biegów długich (LD)– na dystanse dłuższe niż 3 000 metrów; kolce te są podobne do MD, chociaż mogą posiadać dodatkowe elementy, np. lepszą wentylację stopy (6-10 wkrętów)
  • Do rzutu oszczepem (Javelin)– są to charakterystyczne buty, zazwyczaj za kostkę, dzięki czemu staw skokowy chroniony jest przed urazem; podeszwa jest twarda, ale stosunkowo elastyczna; wkręty nie znajdują się tylko na śródstopiu, ale również na pięcie (10-12 wkrętów)
  • Do skoku w dal (LJ)/skoku o tyczce– są identyczne- masywne i rozbudowane w okolicy śródstopia (6-10 wkrętów)
  • Do trójskoku (TJ)– podobne do LJ, ale pięta jest poszerzona i wzmocniona
  • Do skoku wzwyż (HJ)– podobne do Javelin, ale bardziej masywne o twardej podeszwie; ich wysokość sięga do kostki (10-12 wkrętów)
  • Buty do rzutu młotem/dyskiem/pchnięcia kulą– może nie mają miejsc przeznaczonych na wkręty, ale również są ważnym elementem przy wykonywaniu którejś z powyższych konkurencji; podeszwa tych butów powinna być płaska, co umożliwia szybkie obroty bądź poślizgi

W zależności od rodzaju kolców, każdy posiada konkretną ilość miejsc na wkręty (jak podano wyżej), które również różnią się od siebie w zależności od wykonywanej konkurencji czy też rodzaju podłoża.

Najpowszechniejsze typy wkrętów stalowych

  • piramidy– odpowiednie dla biegów średnich i długich; ich charakterystyczną cechą jest dobre odbicie, ale mała przyczepność;
  • igły– odpowiednie do biegów sprinterskich; charakteryzują się najlepszą przyczepnością, ale małym odbiciem, dzięki temu świetnie wbijają się w podłoże, co jest niezbędne w biegach krótkodystansowych
  • stożki– są połączeniem piramid i igieł, dlatego też gwarantują zarówno dobre odbicie, jak i przyczepność
  • choinki– cechuje je największe odbicie, ale mała przyczepność; nie wbijają się w nawierzchnię, a naciskają na nią z ogromną siłą, która następnie zostaje oddana z powrotem

Uwaga! Na stadionach lekkoatletycznych dozwolone są wkręty do długości 9 mm. Większe wartości stosowane są w biegach przełajowych (podczas biegu przez piach/błoto)

Zdjęcie: By klew97 [CC BY-SA 1.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/1.0) or CC BY-SA 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0)], via Wikimedia Commons